โคมไฟสำนักงาน เลือกยังไง ความสว่างกี่ลักซ์ แสงสีไหน ไม่แยงตาจอคอม (2026)

โคมไฟสำนักงานที่ดีไม่ได้วัดกันแค่ “สว่างพอ” แต่ต้องทำให้คนนั่งทำงานหน้าจอได้ทั้งวันโดยไม่ล้าตา ไม่มีแสงสะท้อนบนจอ และใช้ไฟคุ้มค่า บทความนี้สรุปวิธีเลือกแบบเข้าใจง่าย ตั้งแต่ความสว่างที่ควรได้ (ลักซ์) แสงสีที่เหมาะ ค่า UGR ไปจนถึงวิธีคำนวณจำนวนโคมต่อห้อง พร้อมรุ่นแนะนำจาก W.L. Lighting และราคา เช่น โคมห้อย LED Linear WL-JS5070 40W ที่ออกแบบมาเพื่อลดแสงแยงตาโดยเฉพาะ (บทความนี้ว่าด้วยโคมเพดาน โคมห้อย และดาวน์ไลท์สำหรับทั้งออฟฟิศ ไม่ใช่โคมไฟตั้งโต๊ะ)

โคมไฟสำนักงานต้องสว่างกี่ลักซ์

โต๊ะทำงานและงานหน้าจอคอมควรได้ 500 ลักซ์ที่ระดับโต๊ะ ห้องประชุม 500 ลักซ์ เคาน์เตอร์ต้อนรับ 300 ลักซ์ ห้องเก็บเอกสาร 200 ลักซ์ และทางเดิน 100–200 ลักซ์ ตามมาตรฐาน EN 12464-1 (ส่วนเกณฑ์ขั้นต่ำตามกฎหมายไทยดูในหัวข้อถัดไป)

ความสว่างวัดเป็น “ลักซ์” (lux) คือปริมาณแสงที่ตกกระทบพื้นผิว 1 ตารางเมตร สำหรับออฟฟิศให้ดูค่าที่ระดับโต๊ะทำงาน (สูงจากพื้นประมาณ 75–85 ซม.) ไม่ใช่ที่พื้น ถ้าแสงน้อยเกินไปพนักงานจะเพ่งสายตาและง่วงง่าย ถ้ามากเกินไปก็เปลืองไฟและจ้าจนล้าตา แนวทางมาตรฐานสากล EN 12464-1 ที่ผู้ออกแบบแสงนิยมอ้างอิง สรุปได้ตามตารางนี้

ถ้ายังไม่คุ้นกับการแปลงลักซ์เป็นวัตต์หรือลูเมน อ่านพื้นฐานเพิ่มได้ที่ วิธีคำนวณความสว่าง (Lux) และ เลือกกี่วัตต์ดี? Watt กับ Lumen ต่างกันยังไง ซึ่งใช้หลักเดียวกันกับการเลือกโคมออฟฟิศ

ค่าความสว่างสำนักงานตามกฎหมายไทย (ประกาศกรมสวัสดิการฯ 2561)

ตามกฎหมายไทย พื้นที่สำนักงานต้องมีความเข้มแสงสว่างเฉลี่ยไม่ต่ำกว่า 300 ลักซ์ (จุดต่ำสุดไม่ต่ำกว่า 150 ลักซ์) และจุดที่นั่งทำงานประจำ เช่น เขียน พิมพ์ บันทึกข้อมูล ต้องได้ 400–500 ลักซ์ ค่านี้เป็นมาตรฐานขั้นต่ำที่นายจ้างต้องจัดให้ ส่วน 500 ลักซ์ตาม EN 12464-1 ในหัวข้อก่อนหน้าคือค่าที่ออกแบบให้ทำงานสบายตา ซึ่งถ้าทำตามก็ผ่านกฎหมายไทยโดยอัตโนมัติ

ข้อกำหนดนี้มาจากกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานฯ เกี่ยวกับความร้อน แสงสว่าง และเสียง พ.ศ. 2559 ซึ่งให้อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานประกาศค่ามาตรฐาน และออกมาเป็น ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่อง มาตรฐานความเข้มของแสงสว่าง (ประกาศ ณ วันที่ 27 พฤศจิกายน 2560 ลงราชกิจจานุเบกษา เล่ม 135 ตอนพิเศษ 39 ง วันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2561 มีผลตั้งแต่ 22 กุมภาพันธ์ 2561) ค่าที่เกี่ยวกับออฟฟิศสรุปได้ดังนี้

วิธีอ่านตาราง: ตารางที่ 1 คุมทั้งห้อง ต้องผ่านทั้ง “ค่าเฉลี่ย” ของทั้งพื้นที่และ “จุดต่ำสุด” คือมุมที่มืดที่สุดต้องไม่ต่ำกว่าค่าที่กำหนด ส่วนตารางที่ 2 คุมเฉพาะจุดที่พนักงานนั่งทำงานจริง ดังนั้นออฟฟิศที่ออกแบบให้ได้ 500 ลักซ์สม่ำเสมอทั่วห้องตามที่แนะนำในบทความนี้จะผ่านทั้งสองตาราง ในทางปฏิบัติเจ้าหน้าที่ความปลอดภัย (จป.) มักวัดค่าด้วยลักซ์มิเตอร์ที่ระดับโต๊ะปีละครั้ง และเก็บผลไว้เป็นหลักฐานเมื่อแรงงานจังหวัดเข้าตรวจ หากออฟฟิศเดิมวัดได้ไม่ถึงเกณฑ์ การเปลี่ยนโคมหลอดฟลูออเรสเซนต์เป็น โคม LED Linear หรือเพิ่มจำนวนโคมตามสูตรในหัวข้อถัดไปคือทางแก้ที่ตรงที่สุด

แสงสีไหนเหมาะกับออฟฟิศ

ออฟฟิศควรใช้แสง 4000K (Cool White) เป็นหลัก ใช้ 3000K เฉพาะโซนรับแขกหรือห้องผู้บริหาร และ 6400K เฉพาะพื้นที่เก็บของหรืองานเทคนิค

อุณหภูมิสีของแสงมีผลกับอารมณ์และความตื่นตัว แสง 4000K (Cool White) เป็นมาตรฐานของออฟฟิศส่วนใหญ่ เพราะสว่างชัด เห็นสีเอกสารตรง แต่ไม่ขาวจัดจนแข็งกระด้าง ส่วน 3000K (Warm White) ให้บรรยากาศอบอุ่นเหมาะกับโซนรับแขก ห้องผู้บริหาร หรือคาเฟ่ในออฟฟิศ และ 6400K (Daylight) ขาวจัด เหมาะกับห้องเก็บของหรือพื้นที่ปฏิบัติงานเชิงเทคนิค ดูภาพเทียบแต่ละสีได้ใน Warm White, Cool White, Daylight ต่างกันยังไง

ข้อดีของโคมรุ่นใหม่คือเลือกสีได้ตอนสั่ง เช่น WL-JS5070 มีให้เลือก 3000K / 4000K / 6400K ส่วนดาวน์ไลท์ WL-S424 และ WL-S456 ก็มีครบ 3 สีเช่นกัน ทำให้ใช้โคมชุดเดียวกันทั้งออฟฟิศแต่ปรับบรรยากาศตามโซนได้

ค่า CRI — สีเอกสารและสีผิวต้องดูเป็นธรรมชาติ

นอกจากสีของแสงแล้ว ควรดูค่า CRI (Color Rendering Index) ซึ่งบอกว่าแสงแสดงสีของวัตถุได้ใกล้เคียงแสงธรรมชาติแค่ไหน ค่าเต็มคือ 100 สำหรับงานสำนักงานทั่วไปควรใช้ CRI 80 ขึ้นไป เพื่อให้สีเอกสาร งานพิมพ์ และสีผิวคนในห้องประชุมหรือการประชุมออนไลน์ดูเป็นธรรมชาติ ถ้าเป็นงานที่ต้องดูสีละเอียด เช่น งานกราฟิกหรือตรวจสีสินค้า ควรเลือกค่า CRI สูงขึ้นอีก

ค่า UGR กับแสงแยงตาจอคอม

งานหน้าจอคอมควรใช้โคมที่มีค่า UGR ไม่เกิน 19 และเลือกโคมที่มีฝาครอบกระจายแสง วางแนวโคมด้านข้างโต๊ะไม่ให้สะท้อนลงจอ

ปัญหาที่เจอบ่อยที่สุดในออฟฟิศไม่ใช่ “มืด” แต่คือ “แยงตา” และ “แสงสะท้อนบนจอ” ตัวชี้วัดที่ควรดูคือค่า UGR (Unified Glare Rating) ยิ่งตัวเลขต่ำยิ่งสบายตา งานหน้าจอควรใช้โคมที่ UGR ไม่เกิน 19 วิธีลดแสงแยงตาที่ได้ผลมีดังนี้

• เลือกโคมที่มีฝาครอบกระจายแสง (Diffuser) แบบฝ้าหรือ PC แทนหลอดเปลือย
• วางแนวโคมขนานกับแนวสายตา และให้อยู่ด้านข้างของโต๊ะ ไม่อยู่ตรงเหนือหน้าจอหรือหลังศีรษะผู้นั่ง
• ใช้ดาวน์ไลท์ที่ชิปฝังลึก (Deep Anti-glare) ในพื้นที่ที่เพดานต่ำ
• ไม่ใช้แสงสว่างเกินจำเป็น — 500 ลักซ์ที่โต๊ะเพียงพอสำหรับงานส่วนใหญ่

ตัวอย่างเช่น โคมห้อย LED Linear WL-JS5070-120-40W ระบุค่า UGR ต่ำกว่า 19 และ CRI มากกว่า 80 หน้าโคมปิดด้วย PC ช่วยลดแสงแยงตา ส่วนดาวน์ไลท์ WL-S424 ออกแบบมาเพื่อลดแสงแยงตาโดยเฉพาะ เหมาะกับห้องประชุมและทางเดินหน้าห้องทำงาน

โคมห้อยออฟฟิศ UGR<19WL-JS5070-120-40Wโคมห้อยสลิง LED Linear 40W · 5,400 lm · CRI>80 · 3000K/4000K/6400K · ขาว/ดำ฿2,500 ฿1,990

ประเภทโคมไฟสำนักงาน เลือกแบบไหนดี

โคมไฟสำนักงานมีหลายแบบ แต่ละแบบเหมาะกับลักษณะฝ้าและงบประมาณต่างกัน ตารางนี้ช่วยเทียบให้เห็นภาพก่อนตัดสินใจ

โคมห้อย LED Linear — ตัวเลือกหลักของออฟฟิศยุคใหม่

ถ้าออฟฟิศเป็นแบบเปิดโล่ง เพดานสูงหรือโชว์งานระบบ โคมห้อย Linear คือคำตอบที่คุ้มที่สุด รุ่น WL-JS5070-120-40W ยาว 1.2 เมตร ให้แสง 5,400 ลูเมนจาก 40 วัตต์ มีสลิง 1.5 เมตรมาให้ และต่อเป็นแนวยาวได้ถึง 40 เมตร ทำให้วางเป็นเส้นตรงยาวเหนือโต๊ะทำงานทั้งแถวได้สวยงาม มีให้เลือกทั้งสีขาวและสีดำ

โคมห้อยหลอด T8 — งบประหยัด ดูแลง่าย

สำหรับออฟฟิศขนาดเล็ก ห้องเก็บเอกสาร หรือโซนปฏิบัติการที่ต้องการคุมงบ โคมหลอด T8 ยังเป็นตัวเลือกที่ดี WL-JS013-BK/WH ใส่หลอด T8 ได้ 1 หลอด (สูงสุด 36W) มีสีดำและขาว ส่วน WL-JS013-2BK ใส่ได้ 2 หลอด ให้แสงมากขึ้นเหมาะกับห้องที่เพดานสูง ทั้งสองรุ่นบอดี้อลูมิเนียมฉีดขึ้นรูป ฝาอะคริลิก ราคาไม่รวมหลอด แนะนำใช้หลอด LED T8 เพื่อประหยัดไฟกว่าหลอดฟลูออเรสเซนต์

WL-JS013-BK/WHโคมห้อยหลอด T8 เดี่ยว (สูงสุด 1×36W) · สีดำ/ขาว฿1,150 ฿860ดูรายละเอียด →WL-JS013-2BKโคมห้อยหลอด T8 คู่ (สูงสุด 2×36W) · บอดี้อลูมิเนียม ฝาอะคริลิก฿2,300 ฿1,700ดูรายละเอียด →ดูโคมไฟสำนักงานทั้งหมดโคมห้อย Linear · โคมหลอด T8 · ดาวน์ไลท์ไปหน้าหมวดสินค้า →

ดาวน์ไลท์ LED — สำหรับฝ้าเรียบ

ห้องที่ทำฝ้าฉาบเรียบและอยากให้เพดานดูสะอาดตา ดาวน์ไลท์ LED ในตัวคือตัวเลือกที่ติดตั้งง่ายที่สุด รุ่น WL-S424 ปรับหน้าโคมได้ มี 7/12/18W ให้แสง 700–1,800 ลูเมน มุมกระจาย 120° เหมาะกับห้องประชุมและทางเดิน ส่วน WL-S456 ตัวโคมบางไม่เกิน 5 ซม. มี 8–20W และเลือกมุมแสง 15°/24°/36°/60° ได้ เหมาะกับฝ้าที่มีช่องว่างเหนือฝ้าน้อยหรือจุดที่อยากเน้นแสงเฉพาะ เช่น ผนังโลโก้ วางระยะดาวน์ไลท์ให้ถี่พอ (ประมาณ 1.5–2 เมตร) เพื่อไม่ให้แสงเป็นดวงบนโต๊ะ ถ้ายังลังเลว่าดาวน์ไลท์แบบไหนเหมาะ อ่าน ดาวน์ไลท์ LED E27 vs MR16 vs Built-in ประกอบ

WL-S424ดาวน์ไลท์ลดแสงแยงตา 7/12/18W · ชิป Bridgelux฿460 – ฿1,050ดูรายละเอียด →WL-S456ดาวน์ไลท์บาง 8–20W · เลือกมุม 15°–60°฿570 – ฿1,030ดูรายละเอียด →ดูดาวน์ไลท์ LED ทั้งหมดE27 · MR16/GU10 · LED ในตัว · ลดแสงแยงตาไปหน้าหมวดสินค้า →

ไฟรางแม่เหล็ก — ออฟฟิศที่อยากยืดหยุ่น

ออฟฟิศสายดีไซน์ โชว์รูม หรือโซนพักผ่อนที่อาจย้ายผังโต๊ะบ่อย ไฟรางแม่เหล็กช่วยให้ถอด ย้าย หรือเพิ่มโคมบนรางได้โดยไม่ต้องเดินสายใหม่ ดูหลักการเลือกรางได้ใน แมกเนติกแทรคไลท์คืออะไร

แนะนำสำหรับออฟฟิศดีไซน์HL-MT2002 Magnetic Grilleโคมกริลล์รางแม่เหล็ก 6–24W · 48V · ชิป Osram฿300 – ฿700

คำนวณจำนวนโคมไฟสำนักงานต่อห้อง

สูตรประมาณการที่ช่างไฟและผู้ออกแบบใช้กันคือ

ตัวอย่าง: ห้องทำงานขนาด 6 × 8 เมตร (48 ตร.ม.) ต้องการ 500 ลักซ์ ใช้ WL-JS5070 40W ที่ให้ 5,400 ลูเมน → (500 × 48) ÷ (5,400 × 0.6 × 0.8) = 24,000 ÷ 2,592 ≈ 9.3 จึงใช้ 10 ชุด จัดเป็น 2 แถว แถวละ 5 ชุด ขนานกับแนวโต๊ะ ใช้ไฟรวมประมาณ 400 วัตต์

ตัวเลขนี้เป็นค่าประมาณเบื้องต้น ห้องที่ผนังสีเข้ม เพดานสูงกว่า 3 เมตร หรือมีกระจกมาก ควรเผื่อจำนวนโคมเพิ่ม หากส่งแบบแปลนหรือรูปหน้างานมาทาง LINE ทีมงาน W.L. Lighting ช่วยคำนวณจำนวนโคมและวางตำแหน่งให้ได้ฟรี

จัดไฟตามโซนในออฟฟิศ

โซนโต๊ะทำงาน

ใช้โคม Linear วางเป็นแถวขนานกับแนวโต๊ะ ให้แสงตกด้านข้างของจอ คุมความสว่างราว 500 ลักซ์ และเลือก 4000K เป็นหลัก

ห้องประชุม

ใช้โคม Linear หรือโคมฝังฝ้าตรงกลางโต๊ะประชุม เสริมดาวน์ไลท์ลดแสงแยงตารอบห้อง และแยกสวิตช์เป็นวงจรเพื่อหรี่ด้านหน้าจอโปรเจกเตอร์ได้

รีเซปชันและห้องผู้บริหาร

ใช้แสง 3000K–4000K ผสมไฟเน้นผนังโลโก้หรือชั้นโชว์ด้วยไฟรางแม่เหล็ก เพื่อให้ภาพลักษณ์ดูพรีเมียม

ทางเดินและทางหนีไฟ

ดาวน์ไลท์ 100–200 ลักซ์ก็เพียงพอ และอย่าลืมไฟฉุกเฉินกับป้ายทางออกตามกฎหมายอาคาร อ่านรายละเอียดใน ไฟฉุกเฉิน เลือกยังไงให้ผ่านกฎหมายอาคาร

เปลี่ยนโคมไฟสำนักงานเป็น LED ประหยัดได้จริงไหม

ออฟฟิศรุ่นเก่าจำนวนมากยังใช้โคมตะแกรงหลอดฟลูออเรสเซนต์ T8 ซึ่งกินไฟทั้งตัวหลอดและบัลลาสต์ แสงลดลงเร็วเมื่อใช้งานไปนาน และมักกะพริบเมื่อหลอดใกล้เสีย การเปลี่ยนมาใช้โคม LED ช่วยลดค่าไฟได้ชัดเจน เพราะ LED ให้ลูเมนต่อวัตต์สูงกว่า ไม่ต้องใช้บัลลาสต์ และอายุการใช้งานยาวกว่า ทำให้ค่าเปลี่ยนหลอดและค่าแรงซ่อมบำรุงลดลงตามไปด้วย

ทางเลือกในการอัปเกรดมี 2 แบบ คือ เปลี่ยนเฉพาะหลอด เป็นหลอด LED T8 ในโคมเดิม (ลงทุนน้อย แต่ต้องตรวจวงจรและถอดบัลลาสต์ตามชนิดหลอด) หรือ เปลี่ยนทั้งโคม เป็นโคม LED Linear อย่าง WL-JS5070 ซึ่งได้ทั้งแสงที่สม่ำเสมอกว่า ค่า UGR ต่ำกว่า และหน้าตาออฟฟิศที่ดูใหม่ขึ้นทันที เหมาะกับช่วงรีโนเวทหรือย้ายออฟฟิศ

เช็กลิสต์ก่อนสั่งซื้อโคมไฟสำนักงาน

• ลักษณะฝ้าและความสูงเพดาน — ฝ้าเรียบ ฝ้าทีบาร์ หรือเพดานเปลือย จะเป็นตัวกำหนดว่าใช้โคมห้อย โคมฝังฝ้า หรือดาวน์ไลท์
• ขนาดห้องและผังโต๊ะ — ใช้คำนวณจำนวนโคมและแนวการวาง
• สีของแสง — กำหนดให้เหมือนกันทั้งพื้นที่ทำงาน (นิยม 4000K) เพื่อไม่ให้สีแสงลักลั่น
• ค่า UGR และ CRI — UGR ไม่เกิน 19 และ CRI 80 ขึ้นไปสำหรับงานหน้าจอ
• การแบ่งวงจรสวิตช์ — แยกแถวริมหน้าต่างออกจากแถวด้านใน เพื่อปิดเมื่อมีแสงธรรมชาติพอ
• สต็อกและระยะเวลาจัดส่ง — งานโครงการควรสอบถามสต็อกล่วงหน้า โดยเฉพาะเมื่อต้องใช้โคมรุ่นเดียวกันจำนวนมาก

สรุป: เลือกโคมไฟสำนักงานให้ถูกตั้งแต่แรก

หลักสำคัญของการเลือกโคมไฟสำนักงานมี 4 ข้อ คือ ความสว่างที่โต๊ะราว 500 ลักซ์ (ผ่านทั้ง EN 12464-1 และเกณฑ์กฎหมายไทย 300 ลักซ์เฉลี่ย / 400–500 ลักซ์ที่จุดทำงาน) แสง 4000K เป็นหลัก ค่า UGR ไม่เกิน 19 และเลือกประเภทโคมให้เข้ากับฝ้า ถ้าเป็นออฟฟิศเปิดโล่งเริ่มที่ โคมห้อย LED Linear WL-JS5070 ถ้าคุมงบเลือก โคมหลอด T8 WL-JS013 และถ้าเป็นฝ้าเรียบใช้ดาวน์ไลท์ LEDลดแสงแยงตาอย่าง WL-S424 ดูรุ่นทั้งหมดได้ที่หมวด โคมไฟสำนักงาน

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับโคมไฟสำนักงาน